Dagworkshop: Messen smeden 2 februari

Volgende Vorige

Tijdens deze dagworkshop messen smeden kruip je in de huid van een messensmid en maak je kennis met het bijzondere en unieke ambacht van het smeden van een mes. Je leert de beginselen van het smeden onder leiding van een professionele smid. Na een enerverende dag ga je naar huis met een zelfgemaakt mes, inclusief handgestikte lederen foedraal. We gaan een zogenaamd integraalmes smeden: een mes waarbij het lemmet overloopt in het handvat, waarna deze wordt omwikkeld met in dit geval een leren veter voor een meer ergonomische greep.

De vele stappen van het maken van het mes zullen de revue passeren: het smeden, slijpen, harden en temperen van het lemmet en het verzorgen van het handvat. In de workshop wordt er ook aandacht besteed aan het stikken van de lederen foedraal, zodat je het mes op een veilige manier mee kan nemen.Bij sommige technieken zal je moeten samenwerken, net als in vervlogen dagen toen de smid zijn knecht aan het werk zette. De messen worden van O2-¬staal gemaakt. Een goed smeedbaar, oliehardend gereedschapstaal dat goed hard wordt (60-¬62 HCR) en lang zijn scherpte zal behouden. Het is niet roestwerend.

Een voetnoot op deze dagworkshop is wel op zijn plek: het smeden van staal is een flinke uitdaging. Niet zo zeer dat het fysiek zwaar is, dat valt reuze mee. Het is juist een heel precies werkje! Op de juiste manier de hamer op het gloeiende staal laten landen zodat het metaal vervormd wordt naar je wens is niet zo eenvoudig als het lijkt. Je moet tegelijkertijd aan veel verschillende facetten denken. Het staal manoeuvreren op het aambeeld en bovendien met de hamer in de juiste positie en met de juiste snelheid raken is een handeling die veel concentratie, oog-hand-coördinatie en wat vertrouwen in je kunnen vereist. Kracht is dus geen vereiste, geduld en nauwkeurigheid des te meer. Er bestaat zelfs een kans dat een mes mislukt. De docent zal je een nieuw mes geven waar je verder mee aan de slag kan zodat je te allen tijde met een mes van kwaliteit de workshop zal verlaten.

Het instapniveau is redelijk hoog. Vandaar dat sommige stappen van het smeedproces met 2-tallen worden uitvoeren. De een houdt het staal vast, de ander hanteert de hamer. Met de juiste sturing van de docent zullen er aan het einde van de workshop mooie messen gemaakt zijn. Helaas is het niet mogelijk om een geheel ander ontwerp van een mes te maken. Vanwege de korte tijd moet er aan een bepaalde maatvoering en model mes vastgehouden worden. Nuances in het ontwerp en grootte van het mes zijn in zeker mate door te voeren waardoor je toch je eigen stempel zal drukken op je eigen mes. Voor voorbeelden van messen: zie foto's. 

LET OP: De minimale leeftijd voor deelname is 18 jaar.

 

Meer informatie

10:00-10:15 uur: Ontvangst in de smederij

10:15-13:00 uur: Ochtendprogramma
• De Smederij: introductie met uitleg van de beginselen van het smeden.
• Aan de slag: eerst gaan de deelnemers zich verdelen over de vuren en de aambeelden. Je begint direct met het smeden van het stalen mes. Als eerste het lemmet en daarna het handvat in de gewenste vorm smeden. Als het smeden is gedaan ga je het lemmet in de gewenste vorm slijpen. Hiervoor wordt de groep opgesplitst in 2-en: de ene helft gaat slijpen en de andere helft neemt pauze. Na een half uur wordt er gewisseld.

13:00 – 14:00 uur: Pauze/Slijpen
Je kunt je eigen lunch meenemen. Echter, in de Proeffabriek van Jumbo (een luxe supermarkt met veel verse producten) kan je eventueel eten en drinken aanschaffen. Deze bevindt zich naast de smederij. Pieperz (een friettent) bevindt zich daar weer naast. De docent blijft in de smederij en zal verder werken aan de messen.

14:00 uur -16:00 uur: Middagprogramma
• Je gaat aan de slag met het stikken van de lederen foedraal. Ieder krijgt een voorbewerkte set materialen. De docent gaat ondertussen verder met de afwerking van de messen.
• Nu de messen en de foedralen gereed zijn wordt er nog tijd besteed aan het verzorgen van het lederen handvat van de integraalmessen. Het scherpen van het mes wordt door de docent gedaan.
• Terwijl de docent de messen zorgvuldig afwerkt (polijsten en scherpen) ga je aan de slag met een ander klein smeedwerkje. De docent zal dit verder bespreken. Denk hierbij aan een sierlijk wandhaakje of een zgn. ‘vuurslag’.

BELANGRIJKE PRAKTISCHE TIPS:
• Elke deelnemer wordt geacht dit document voorafgaand aan de workshop doorgenomen te hebben.
• Veiligheidsmiddelen zoals brillen, handschoenen en schorten zijn aanwezig. Trek niet-synthetische kleding aan, die vies mag worden. Stevige (veiligheids)schoenen hebben de voorkeur.
• Kom op tijd! De workshop bevat een druk programma. Vooral in de ochtend, tijdens het smeden, kunnen we alle tijd goed gebruiken. Houd er dus rekening mee dat we pas na een aantal uren gewerkt te hebben pauze kunnen nemen. Neem dus eventueel een tussendoortje en flesje drinken mee.
• Gelieve bij aanvang direct naar de smederij komen en niet de hoofdingang van het pand te gebruiken. De docent is al in de smederij aanwezig. De smederij bevindt zich aan de voorzijde van CHV Noordkade te Veghel. Als je het terrein op komt rijden zie je na 100 meter aan uw rechterhand de cafetaria Pieperz en daarnaast de ingang van de Proeffabriek van Jumbo. Hiernaast bevindt zich de smederij, met de grote glazen deuren en ramen. De vuren zullen al branden! Nadat de auto is geparkeerd loop je naar deze glazen deuren waar de docent je naar binnen zal laten.

Het is mogelijk dat het programma een korte uitloop kan hebben. Houdt hier rekening mee in de eigen planning. Achteraf kan er nog een drankje genuttigd worden in Cultuurcafé de Afzakkerij, mocht je dit willen.